Web Sitesi Yaptırmadan Önce Cevaplanması Gereken 10 Soru

Web sitesi yaptırmadan önce bilinmesi gerekenlerin çoğu tasarımla değil, sitenin ne için var olduğuyla ilgilidir. Teklif istemeden, ajans ya da yazılımcıyla görüşmeden önce kendinize soracağınız 10 soru, hem bütçenizi hem zamanınızı korur. Bu yazıdaki liste, gelen tekliflerin hangisinin sizin işinize uyduğunu karşılaştırmanız için de bir ölçüt sunar.

1. Site neye hizmet edecek?

Telefon ve form üzerinden talep toplamak, ürün satmak, referansları göstermek ya da yalnızca güven vermek farklı siteler gerektirir. Tek cümleyle yazın: “Bu site başarılı olursa ayda şu kadar kişi şu eylemi yapmış olacak.” Cümleyi kuramıyorsanız tasarım konuşmak için erken.

Bu cümle aynı zamanda tekliflerin karşılaştırma ölçütüdür. Hedefi “talep toplamak” olan bir site ile “kurumsal görünüm” hedefli bir site farklı sayfa akışı, farklı çağrı butonları ve farklı bir ölçüm kurulumu ister. Hedefi netleştirmeden alınan teklifler birbirine benzer görünür ama aslında farklı işleri fiyatlar; bu yüzden en ucuz teklif çoğu zaman en az iş kapsayan tekliftir.

2. Ziyaretçi kim ve ne arıyor?

Google, içeriğin arama sıralamasını yükseltmek için değil, okuyucuya gerçekten yardımcı olmak için üretilmesini istiyor (kaynak: Google Arama Merkezi, “Faydalı, güvenilir ve insan odaklı içerik oluşturma”). Bu ilke ana sayfa için de geçerli: ziyaretçinin ilk ekranda aradığını bulması gerekir. Müşterilerinizin size telefonda en çok sorduğu üç soruyu yazın; sitenin ilk sayfası bu sorulara cevap vermeli.

3. Hangi sayfalar gerekli?

• Ana sayfa: ne yaptığınız, kime yaptığınız ve sonraki adım.
• Hizmet ya da ürün sayfaları: her ana hizmet için ayrı sayfa, kendi başlığı ve açıklamasıyla.
• Hakkımızda: kim olduğunuz; güven burada kurulur.
• İletişim: telefon, e-posta, adres ve form, telefondan rahat kullanılır halde.
• Blog ya da rehber bölümü: yalnızca düzenli içerik üretecekseniz.

Beş sayfayı iyi yapmak, yirmi sayfayı özensiz yapmaktan iyidir. Kurumsal sitede hangi sayfaların bulunması gerektiğini ilerleyen yazılarda ayrıca ele alacağız.

4. Mobilde de aynı içerik var mı?

Google, dizine ekleme ve sıralama için site içeriğinin akıllı telefon aracısıyla taranan mobil sürümünü kullandığını yazıyor ve mobil sitenin masaüstüyle aynı içeriğe, aynı yapılandırılmış veriye ve aynı meta verilere sahip olmasını istiyor (kaynak: Google Arama Merkezi, mobil öncelikli dizine ekleme kılavuzu). Yani mobilde “sadeleştirilmiş” ama içeriği eksik bir site, aramada da eksik değerlendirilebilir. Ajanstan göreceğiniz her taslağı önce telefonda açmasını isteyin.

5. Alan adı ve hosting kimin adına kayıtlı?

En sık yaşanan sorun, alan adının siteyi yapan kişinin hesabında kalmasıdır. Alan adı, hosting ve yönetim paneli erişimlerinin sizin adınıza açılmasını, teslimde tüm giriş bilgilerinin size verilmesini sözleşme ya da teklif metnine yazdırın. Google alan adı uzantısı konusunda ülke hedeflemesi dışında ayrım yapmadığını belirtiyor (kaynak: Google Arama Merkezi, SEO başlangıç kılavuzu); uzantıyı sıralama kaygısıyla değil, işletmenize uygunluğuna göre seçin.

6. İçerikleri kim yazacak?

Tasarım tamam olduktan sonra metin ve fotoğraf beklemek projelerin en yaygın gecikme sebebidir. Metinleri sizin mi yoksa ajansın mı hazırlayacağı, fotoğrafların nereden geleceği baştan belli olmalı. Google, başkalarının metinlerini yalnızca kelime değiştirerek kullanmamanızı ve içeriğin özgün olmasını öneriyor (kaynak: SEO başlangıç kılavuzu). Hazır şablon metinleriyle yayına çıkan site kendini diğerlerinden ayıramaz.

7. Arama motoru temelleri pakete dahil mi?

Her sayfanın kendine özgü, net ve kısa bir başlığı ve sayfanın en alakalı noktalarını anlatan bir açıklaması olmalı; Google iyi başlığı ve iyi meta tanımı bu şekilde tarif ediyor (kaynak: SEO başlangıç kılavuzu). Ayrıca sayfa adreslerinin anlaşılır olması, aynı içeriğe giden birden fazla adres varsa yönlendirme ya da canonical kullanılması gerekir. Teklifte bunların olup olmadığını sorun. Arama motoru çalışmasının geniş kapsamlı anlatımı için KOBİ için SEO rehberimize bakabilirsiniz.

8. Sonuçları ne zaman görürsünüz?

Google, yaptığınız bazı değişikliklerin birkaç saat içinde, bazılarının ise birkaç ay içinde etkisini gösterebileceğini yazıyor ve sonuçları değerlendirmek için genellikle birkaç hafta beklemek gerektiğini söylüyor (kaynak: SEO başlangıç kılavuzu). Yayına çıktığı gün arama sonuçlarında birinci sayfada olacağını vaat eden her teklife temkinli yaklaşın. Hızlı talep gerekiyorsa site ile birlikte reklam planı da konuşulmalı; arama reklamlarının mantığını Google Ads nedir yazımızda anlattık.

9. Teslimden sonra kim bakacak?

Site yayınlandığında iş bitmez: içerik güncellemesi, yazılım ve güvenlik güncellemeleri, yedekleme ve küçük düzeltmeler için kimin, ne kadar sürede ve hangi ücretle sorumlu olduğu yazılı olmalı. Google, eski içeriklerin kontrol edilip güncellenmesini, alakasız hale gelenlerin kaldırılmasını öneriyor (kaynak: SEO başlangıç kılavuzu). Bakımı kimsenin üstlenmediği site zamanla eskir.

10. Başarıyı nasıl ölçeceksiniz?

Başlangıçta belirlediğiniz hedefi (talep formu, telefon araması, mesaj) ölçecek bir takip kurulumu yayına çıkmadan hazır olmalı. Aksi halde üç ay sonra “site işe yarıyor mu?” sorusunun cevabı olmaz. Ölçüm kurulumunun teklifte yer alıp almadığını netleştirin.

Pratik bir yöntem: yayından önce üç sayı belirleyin. Örneğin aylık form doldurma sayısı, telefon tıklaması ve arama motorundan gelen ziyaretçi. Hedef rakamları tahmine dayalı olsa bile yazılı olması, ilk üç ayın sonunda “iyi mi gidiyor?” sorusunu yoruma değil karşılaştırmaya çevirir. Rakamlar beklentinin altındaysa önce sayfa akışına ve çağrı butonlarına bakın, sonra trafiğe.

Bütçeyi nasıl konuşmalı?

Fiyat sorusu genellikle ilk sorudur ama sırası beşincidir. Önce kapsamı (sayfa sayısı, içerik, entegrasyonlar, bakım) yazın, sonra her kalemin fiyatını isteyin. Kalem kalem teklif, hangi işin dahil olmadığını da görünür kılar. “Sonradan ekleriz” denilen her madde ilerleyen haftalarda ek maliyet olarak geri döner; bu yüzden eksik bıraktığınız soruların bedelini genellikle proje ortasında ödersiniz.

Teklif toplarken ne sormalı?

• Alan adı, hosting ve panel erişimi kimin adına olacak?
• Metin ve görseller kimde, kaç düzeltme turu var?
• Mobil görünümü ve hızı nasıl test ediyorsunuz?
• Başlık, açıklama ve yönlendirme gibi arama motoru temelleri pakette mi?
• Teslim sonrası destek ve bakım nasıl işliyor?

Sonuç

İyi bir web sitesi projesi tasarım beğenisinden önce net bir hedefle, sahipliği size ait bir altyapıyla ve ölçülebilir bir başarı tanımıyla başlar. Bu 10 soruya cevap verdiğinizde hangi teklifin işinize uyduğunu da daha kolay görürsünüz. Sitenizi birlikte planlamak ya da elinizdeki teklifi değerlendirmek isterseniz Fonext ile görüşün; hizmetlerimizi hizmetler sayfasında görebilirsiniz.